HOBBYPROJECT · LAADKOFFER
Een laadkoffer
voor de modelbouw.
Voor mijn radiografisch bestuurbare modellen gebruikte ik flinke LiPo-accu's. Die moesten ook weer geladen worden, en daarvoor was een stevige voeding nodig. Kant-en-klaar kon natuurlijk. Zelf bouwen was interessanter.
HET UITGANGSPUNT
Eerst de koffer.
Als basis gebruikte ik een nieuwe, stevige koffer van de Gamma. Van buiten was die eigenlijk al klaar; van binnen vooral nog niet.
Het aanwezige schuim ging eruit. In de koffer monteerde ik vervolgens metalen hoekbeugeltjes waarop later de houten constructie kon worden vastgeschroefd.
Daarmee was er nog geen laadkoffer, maar in elk geval wel een lege koffer met een plan. En een plan voor een soort binnenwerk dat daar nog in moest komen.
VOEDING
Twee servervoedingen.
Voor de voeding gebruikte ik twee servervoedingen uit serverapparatuur. Dit soort voedingen was via eBay goed verkrijgbaar en kon veel vermogen leveren voor relatief weinig geld.
Elke voeding leverde 12 volt bij maximaal 48 ampère.
Door de twee voedingen in serie te gebruiken ontstond een voeding van ongeveer 24 volt bij maximaal 48 ampère. Theoretisch is dat ruim 1.150 watt.
Dat begon ergens op te lijken.
De gebruikte lader was een Hyperion EOS 0720i Super Duo 7S 16N Charger – Dual 20A/500W 14S Sync Mode.
Een hele mond vol. Hij kon in ieder geval twee laadkanalen van maximaal 500 watt tegelijk aansturen. Een voeding uit serverapparatuur werd daarmee ineens behoorlijk nuttig.
Meer over spanning en vermogen
Een lader die veel vermogen moet leveren, vraagt aan de ingang eveneens veel vermogen. Bij een hogere voedingsspanning hoeft voor hetzelfde vermogen minder stroom door de bekabeling te lopen.
Met twee voedingen van 12 volt en 48 ampère in serie kwam de voedingsspanning uit op ongeveer 24 volt, terwijl de maximale stroom 48 ampère bleef.
Theoretisch:
24 V × 48 A = 1.152 W
Ruim een kilowatt dus. In de praktijk spelen verliezen en de werkelijke belastbaarheid uiteraard ook mee, maar voor deze toepassing was er ruim voldoende vermogen beschikbaar.
Niet zomaar in serie.
Twee voedingen in serie schakelen klinkt eenvoudig: plus van de ene aan min van de andere en klaar.
Bij servervoedingen ligt het iets ingewikkelder.
De metalen behuizing is vanwege de veiligheid met de beschermingsaarde verbonden. Wanneer beide voedingen zonder verdere aanpassing elektrisch aan elkaar worden gekoppeld en hun behuizingen elkaar raken, kan dat de serieschakeling verstoren.
Eén voeding moest daarom intern worden aangepast zodat de twee voedingen samen in serie gebruikt konden worden, terwijl het complete samenstel geaard bleef.
Dat betekende behoorlijk wat werk ín een voeding die af fabriek juist grondig was dichtgebouwd en geïsoleerd.
Serverfabrikanten blijken hun voedingen niet te ontwerpen met de gedachte dat iemand ze later in een laadkoffer voor modelbouw gaat schroeven. Onbegrijpelijk.
Daarna konden de twee voedingen als één blok worden samengevoegd en stevig worden gefixeerd.
BINNENWERK
Alles moest ook nog passen.
Voor de binnenconstructie gebruikte ik gewoon vurenhouten latten en een dunne plaat multiplex.
Geen exotische materialen; vooral iets dat stevig genoeg was, gemakkelijk te bewerken en netjes aan de eerder gemonteerde metalen beugeltjes kon worden bevestigd.
Op de bovenplaat moesten de Hyperion-lader en de ventilatoren hun plek krijgen. Daaronder moesten de twee servervoedingen precies passen.
Daarmee werd de indeling ineens vrij definitief. Een centimeter verkeerd meten is op papier niet indrukwekkend. In een compacte koffer is het verrassend veel.
De bovenplaat werd gepast, vastgezet en opnieuw gecontroleerd. Ook de servervoedingen gingen nog even de koffer in om te controleren of het geheel werkelijk zou passen. Daarna konden de posities van lader en ventilatoren definitief worden bepaald.
Meten, passen, nog eens meten.
En dan toch boren.
KOELING
Het moest ook koel blijven.
Dat boren was vooral nodig voor de koeling.
De servervoedingen kunnen bij zware belasting behoorlijk warm worden. In een gesloten koffer stoppen en hopen op het beste leek daarom geen bijzonder sterk koelingsconcept.
Er kwamen twee ventilatoren in de houten constructie: één voor de aanvoer van koele lucht en één om warme lucht af te voeren. De twee servervoedingen zouden daar direct onder komen te liggen.
Zo ontstond een continue luchtstroom door het afgesloten deel van de koffer.
Maar voordat er lucht door een gat kan, moet dat gat er eerst zijn.
De posities van de ventilatoren waren bepaald. Nu moesten de openingen nog daadwerkelijk in de bovenplaat komen.
Achteraf zou een gatenzaag voor de grote ronde openingen een stuk praktischer zijn geweest.
De gatenzaag heb ik inmiddels wel.
Voortschrijdend inzicht zullen we maar zeggen.
EINDRESULTAAT
Een kilowatt in een koffer.
Uiteindelijk zat alles op zijn plaats: twee servervoedingen, de Hyperion Duo-lader, twee ventilatoren en de houten binnenconstructie.
Thuis kon de koffer rechtstreeks op het lichtnet worden aangesloten. Op het vliegveld gebruikte ik vaak een aggregaat dat ongeveer een kilowatt kon leveren.
Dat vermogen was geen overbodige luxe.
Een voorbeeld: een 6S LiPo van 5500 mAh bestaat uit zes cellen in serie. Volgeladen komt zo'n pack uit op maximaal ongeveer 25,2 volt.
Bij laden met 1C is de laadstroom 5,5 ampère. Tegen het einde van het laadproces praat je daarmee over grofweg 140 watt.
Bij 4C — een beetje jargon: laden met vier keer de accucapaciteit — wordt het theoretische vermogen al ruim 550 watt.
En de Hyperion had twee laaduitgangen.
Dan wordt een voeding van ruim een kilowatt ineens wat minder overdreven.
Wat betekent 6S, 5500 mAh en 4C?
6S betekent dat zes LiPo-cellen in serie staan. Een volledig geladen LiPo-cel heeft ongeveer 4,2 volt, waardoor een volledig geladen 6S-pack maximaal ongeveer 25,2 volt bereikt.
5500 mAh is de capaciteit: 5,5 ampère-uur.
Bij een laadtempo van 1C is de laadstroom gelijk aan de capaciteit: 5,5 ampère.
Bij 4C is dat viermaal zoveel: 22 ampère.
Bij hoge laadstromen loopt het benodigde vermogen daardoor snel op. De Hyperion-lader kon twee kanalen van maximaal 500 watt gebruiken, waardoor een krachtige voeding geen theoretische luxe was maar daadwerkelijk bruikbaar vermogen bood.
Hoe snel een specifieke LiPo veilig geladen mag worden hangt uiteraard af van de accu en de specificaties van de fabrikant.

In het kort
- Voeding
- 2 × 12 V / 48 A servervoeding
- Schakeling
- serie, circa 24 V / 48 A
- Theoretisch vermogen
- circa 1.150 W
- Lader
- Hyperion EOS 0720i Super Duo
- Laadvermogen
- maximaal 2 × 500 W
- Koeling
- 2 ventilatoren, actieve luchtstroom
- Constructie
- vurenhouten latten + multiplex
- Toepassing
- laden van LiPo-accu’s voor modelbouw
VAN BEHOEFTE NAAR OPLOSSING
Van behoefte
naar oplossing.
Het begon eigenlijk heel eenvoudig: ik had voor mijn modelbouwaccu's een zware laadvoorziening nodig.
Daarna kwamen vanzelf de vragen.
Welke voeding? Hoeveel vermogen? Hoe krijg je twee voedingen samen? Hoe voer je de warmte af? Hoe bouw je alles zo in dat de koffer nog gewoon dicht kan?
En uiteindelijk stond er iets dat precies deed waarvoor ik het gebouwd had.
Daar zit voor mij ook een belangrijk deel van de lol in. Niet alleen iets gebruiken, maar eerst moeten uitzoeken hoe het kan.
En de volgende keer gebruik ik voor die ventilatorgaten gewoon een gatenzaag.
VERVOLG
Verder kijken
