RobertTECHNIEK · BEELD · NIEUWSGIERIGHEID

De eerste PC's · 10 / 11

Latere pc's en het thuisnetwerk

Na de 486 DX2 kwamen de Pentiums.

Scroll verder
Beeldbron

Historisch SC386SX-moederbord — Rjluna2 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Voor deze header uitgesneden en verkleind; AVIF/WebP-export. De afgeleiden behouden dezelfde licentie.

10 · Thuisnetwerk

De latere pc's. En overal in huis een computer.

De Pentiums volgden elkaar op

Na de 486 DX2 kwamen de Pentiums. Ik heb in die jaren zoveel upgrades gedaan dat ik vermoedelijk elke Pentium wel een keer in huis heb gehad. De exacte volgorde weet ik niet meer, maar het patroon herinner ik me uitstekend: er verscheen iets nieuws, het was aantoonbaar sneller, en dan begon het alweer te kriebelen.

Nieuwe processoren, grotere harde schijven, meer geheugen en steeds betere videokaarten. Je kon vrijwel iedere aanschaf verdedigen met een technisch argument. En die argumenten waren vaak ook nog waar. En dus kocht ik telkens het nieuwste, om maar up-to-date te blijven.

Rond 2002 zat ik in de Pentium 4-periode. Die tijd heb ik gelukkig ook op foto's vastgelegd. Daarop zie je mijn eigen computerhoeken: geen gestileerde museumopstellingen, maar de plekken waar ik daadwerkelijk werkte, ontdekte en waarschijnlijk weer eens aan een computer zat te sleutelen.

Mijn computerhoek rond de Pentium 4-periode. Monitor, printers en dagelijkse spullen.
Mijn computerhoek rond de Pentium 4-periode. Monitor, printers en dagelijkse spullen.

Een full-tower moet wel gevuld worden

Detailuitsnede van mijn eigen historische foto: de bovenste bedieningspanelen en stations van de tower onder het bureau. Geen zicht op de interne harde schijven of RAID-kaarten.
Bedieningspanelen en stations in mijn tower.Eigen foto · Uitsnede uit DSC00361; WebP-export.

Ik had een computermeubel waarin een forse tower precies paste. En als er ruimte is voor een full-tower, dan moet daar natuurlijk ook een full-tower komen. Zo werkt dat.

Vervolgens kon hij moeilijk leeg blijven. Er kwamen meerdere harde schijven in, RAID-kaarten, cd- / dvd-brander, bedieningspaneeltjes voor ventilatoren en audio, en alles wat op dat moment nuttig of interessant leek. Het werd steeds een veel te compleet systeem.

Op mijn foto's staan ook monitoren, printers, een scanner en allerlei andere apparaten. Ik herinner me een HP DeskJet 500 uit een eerdere periode. Ik vond randapparatuur nu eenmaal interessant.

Ik kon er steeds meer mee. Muziek, administratie, programmeren, internet, documenten, foto's, games. Voor scheren en haren kammen waren er nog andere hulpmiddelen nodig. Maar verder werd mijn dagelijks leven behoorlijk digitaal ingericht.

Detailuitsnede van mijn eigen foto: Mijn CRT-monitor, met de vensters waarin ik werkte.
Mijn CRT-monitor, met de vensters waarin ik werkte.Eigen foto · Detailuitsnede uit DSC00361.
Detailuitsnede van mijn eigen foto: De printers naast de monitor.
De printers naast de monitor.Eigen foto · Detailuitsnede uit DSC00363.

Niet één computerhoek, maar een huis vol verbindingen

Drie computers zijn via doorlopende netwerkkabels aangesloten op een switch. De switch is aangesloten op een router, de router op een modem en internet. Geen exacte apparatuurplaatsing of oorspronkelijke kabelroute.
Zolder, slaapkamer en woonkamer delen een internetverbinding. Schematisch.

Het bleef niet bij één computer. Er stond apparatuur in de woonkamer, op de slaapkamer en boven op zolder. Al die plekken maakten deel uit van een eigen thuisnetwerk. Modem, router, switch, netwerkkabels — dat hoorde er inmiddels allemaal bij.

Ik vond het praktisch, maar vooral ook mooi om te zien hoe de verschillende apparaten samen één geheel konden vormen. Eerst was één computer met een modem al bijzonder. Nu konden meerdere computers via een netwerk met elkaar communiceren en dezelfde internetverbinding gebruiken. Bestanden uitwisselen, apparaten bereiken en alles aan de praat krijgen: ook dat leverde weer genoeg dingen op om uit te zoeken.

Het enige geluid kwam inmiddels meestal van ventilatoren en harde schijven. De modem stond niet meer luidruchtig over een telefoonlijn te onderhandelen, maar deed zijn werk zonder veel aandacht te vragen. Soms miste ik dat karakteristieke gepiep bijna. Maar niet de snelheid.

Wat doen modem, router en switch?

Het modem vormt de aansluiting op het netwerk van de aanbieder. De router verbindt het thuisnetwerk met dat andere netwerk. De switch verbindt de lokale apparaten met elkaar. Meerdere functies kunnen in één kastje zitten; het schema tekent ze apart om hun rol zichtbaar te maken.

Windows groeide mee

Windows veranderde ondertussen ook. Van de eerste onwennige 3.0-periode ging het naar volwassenere versies, betere ondersteuning voor apparaten en steeds bruikbaardere netwerkfuncties. In de tijd van Windows for Workgroups werd bestands- en printerdeling bijvoorbeeld steeds toegankelijker. Daarna kwamen weer andere generaties, met nieuwe mogelijkheden en uiteraard nieuwe problemen.

Ik gebruikte de computer steeds minder uitsluitend om een los programma te draaien. Hij werd ook mijn plek om dingen uit te zoeken, te leren en te maken. Mijn administratie stond erop, maar ook allerlei eigen experimenten. Ik vind bezigheden waarvan je wat opsteekt nog altijd bijzonder plezierig. De pc en later internet leverden daar een bijna onuitputtelijke hoeveelheid mogelijkheden voor.

Napster. En ineens was muziek overal

Het principe van de oorspronkelijke Napster: centrale servers hielden een zoekindex bij, de bestanden werden tussen gebruikers uitgewisseld. Eigen uitlegillustratie, geen historisch screenshot.
Zoeken via een centrale index; downloaden rechtstreeks bij een andere gebruiker.

Muziek had altijd al een grote plek in mijn leven. Ik had honderden cd's. Ik luisterde veel en vond het heerlijk om nieuwe muziek te ontdekken.

En toen verscheen Napster. Muziek zoeken en uitwisselen via een netwerk van gebruikers — dat was werkelijk een geweldige ervaring. Los van de rechtenkwesties die daar destijds omheen speelden, was het technisch en maatschappelijk nogal wat: muziek hoefde niet meer vanzelfsprekend uit een winkel of van een fysieke drager te komen. Computers en internet waren ineens rechtstreeks betrokken bij iets waar ik al jaren veel plezier aan beleefde.

En ja, daar kon ik me weer behoorlijk in verliezen. In het zoeken, proberen en ontdekken. Het verschil met een stapel cd's in de kast was enorm.

De zoekindex en het bestand namen verschillende routes

Bij de oorspronkelijke Napster hielden centrale servers bij welke gebruikers welke bestanden aanboden. Een zoekopdracht leverde een verwijzing naar een gebruiker op. Daarna liep de bestandsoverdracht rechtstreeks tussen de betrokken computers. De index was centraal; de bestanden stonden bij de gebruikers.

Historische technische bron: Saroiu, Gummadi en Gribble, A Measurement Study of Peer-to-Peer File Sharing Systems (2002).

Eindelijk niet meer verdwalen

Fictieve wegen met knooppunten A en B en een gekozen route. Geen werkelijke kaart, productinterface of bevestigde Route 66-versie. De gekozen route is niet als kortste of snelste gemarkeerd.
Een route berekenen over verbonden wegen.

Ook digitale navigatie kwam op een gegeven moment in beeld. Ik ben nooit erg handig geweest met papieren kaarten. Mijn richtingsgevoel helpt daarbij evenmin. Als iemand me één keer om mijn as draait met mijn ogen dicht, ben ik al van de leg. En een route moet ik vaak behoorlijk wat keren rijden voordat hij op de automatische piloot gaat.

Toen ik dus zag dat een computer zelf een route van A naar B kon berekenen, was ik verkocht. Niet alleen een kaart op een scherm, maar software die kon uitzoeken hoe je ergens kwam. Je kon kijken naar een snelle of korte route, en soms naar andere voorkeuren. Dat vond ik automatisering op haar best: een alledaags probleem waar ik persoonlijk meer dan genoeg ervaring mee had, werd ineens overzichtelijk.

Ik meen me te herinneren dat ik Route 66 gebruikte. De exacte versie weet ik niet meer; de ontdekking van digitaal routeplannen staat voor mij wel vast. Papieren navigatie is ongetwijfeld de oorzaak geweest van menig woordenwissel. Ik had eindelijk een alternatief.

Beeldbronnen en achtergrond bij dit hoofdstuk

Rond 2002 is de periode uit mijn herinnering; er zijn geen nieuwe apparaatmodellen of softwareversies uit de foto’s afgeleid.

Mijn herinnering aan Route 66 blijft onzeker; de illustratie laat alleen het routeprincipe zien.

TERUG NAAR DE EERSTE PC'S

De eerste PC'sOverzicht van de elf hoofdstukken.