RobertTECHNIEK · BEELD · NIEUWSGIERIGHEID

De eerste PC's · 09 / 11

Modem en bulletin boards

Na alle uitbreidingen met geheugen, graphics en geluid kwam er nog een apparaat bij dat voor mij minstens zo bijzonder werd: een modem.

Scroll verder
Beeldbron

Historisch SC386SX-moederbord — Rjluna2 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Voor deze header uitgesneden en verkleind; AVIF/WebP-export. De afgeleiden behouden dezelfde licentie.

09 · Modem & BBS

Een modem. En de hele wereld kwam dichterbij.

Eerst hoorde je of je verbinding had

Een historisch 14.400-bit/s-modem in zijn verpakking, met telefoonbekabeling en adapter. Een voorbeeld, niet mijn eigen exemplaar.
Een U.S. Robotics Sportster Vi 14k4 met bekabeling.Khaosaming / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · Uitsnede; WebP-export.

Na alle uitbreidingen met geheugen, graphics en geluid kwam er nog een apparaat bij dat voor mij minstens zo bijzonder werd: een modem. Op een gegeven moment had ik een 14k4-modem. Dat staat voor een nominale overdrachtssnelheid van 14.400 bit per seconde; het is dus geen 14,4 kilobyte per seconde. Dat klinkt nu bijna onvoorstelbaar langzaam, maar er ging een heel nieuwe wereld mee open.

Je belde in via de gewone telefoonlijn. Eerst hoorde je de bekende tonen, piepen en het geschraap van een modem dat met een ander modem probeerde af te spreken hoe ze samen konden communiceren. Dan kwam er eindelijk een verbinding en verscheen er tekst op het scherm. Meer was er niet nodig om het gevoel te krijgen dat je computer ineens ergens anders in de wereld aankwam.

Bulletin boards: digitaal op bezoek

Authentiek Engelstalig Koala Country BBS-menu. Commando’s voor berichten lezen, bestanden downloaden en uitloggen. Voorbeeldbeeld, geen opname van mijn eigen BBS.
Koala Country BBS: berichten, bestanden en systeemopties.Warrenlead / Wikimedia Commons · CC BY-SA 3.0 · Uitsnede; lossless WebP.

Ik ontdekte BBS'en, bulletin board systems. Daar kon je berichten lezen, informatie uitwisselen en software downloaden. Veel ervan draaiden op computers van enthousiaste gebruikers, die op hun eigen telefoonlijn een klein digitaal ontmoetingspunt inrichtten.

Natuurlijk richtte ik al snel mijn eigen BBS in, dan was IK het 'baasje'. Mijn zwager of mijn neefje Jeroen kon dan bellen, verbinding maken en bestanden ophalen. Ik vond dat geweldig: mijn eigen pc als klein distributiepunt voor anderen.

Al zat er één lastig onderdeel in de infrastructuur. In huis hadden we één gewone telefoonlijn. En die was ook bedoeld om mee te bellen.

Op een dag zat er weer iemand ingelogd toen door de modem ineens een stem klonk: 'JA? HALLO? HALLO?' Mijn vader had beneden de telefoon opgenomen. Weg verbinding. En daarmee meestal ook het wachten op de download, die natuurlijk uitgerekend op dat moment bijna klaar leek.

Het hoorde erbij. Je zat technisch midden in de toekomst, zolang niemand thuis besloot de telefoon te gebruiken.

Waarom die ene telefoonlijn zo belangrijk was

Een modem zette gegevens om in signalen die over de analoge telefoonlijn konden worden verstuurd. Tijdens het inbellen was die lijn bezet. Een andere telefoon op dezelfde lijn opnemen kon de signalen en elektrische omstandigheden verstoren, waardoor de verbinding wegviel.

14k4 betekent 14.400 bit per seconde: ongeveer 1.800 byte per seconde vóór overhead. Een werkelijke download ging doorgaans langzamer. Compressie kon het verschil weer veranderen. De tekening beschrijft het principe, niet mijn precieze modem, BBS-software of kabelroute.

Bezoekers-pc met modem, telefoonnet, een gedeelde analoge lijn met telefoon en BBS-modem, en de BBS-pc. De telefoon staat parallel op dezelfde lijn. Geen exacte bekabeling.
Een BBS-verbinding en een telefoon op dezelfde lijn.

Van telefoonmodem naar altijd verbonden

Later veranderde dat. Via kabelaansluitingen en bredere internetdiensten werd de verbinding veel sneller en vooral veel gewoner. Ik herinner me de overgang naar internet via coax en UPC. Mijn ervaringen met die aanbieder waren niet uitsluitend plezierig — spooknota's en allerlei gedoe horen helaas ook bij mijn herinneringen — maar technisch betekende het wel een enorme stap vooruit.

Het modem veranderde van een luidruchtig apparaat in een stil kastje. Je hoorde geen piepjes en bliepjes meer, je was 'gewoon' verbonden. Daar went een mens angstaanjagend snel aan.

Beeldbronnen en achtergrond bij dit hoofdstuk

Het modem en BBS-menu zijn historische voorbeelden. Het menu is een later aangeleverde opname van Koala Country BBS, niet mijn eigen scherm.

TERUG NAAR DE EERSTE PC'S

De eerste PC'sOverzicht van de elf hoofdstukken.