RobertTECHNIEK · BEELD · NIEUWSGIERIGHEID

Commodore 64 · Hoofdstuk 05

Je kon het ding programmeren!

De Commodore 64. Mijn eigen computer.

Scroll verder
Beeldbron

Compositie van vier bronfoto’s: TRS-80 Model I System — Dave Jones; witbalans Medvedev (CC BY-SA 4.0); MOS KIM-1 — Rama & Musée Bolo (CC BY-SA 2.0 FR); Commodore 64 — Evan-Amos (publiek domein); Sinclair ZX81 — Evan-Amos (CC BY-SA 3.0). Bewerking: met AI samengesteld, achtergronden verwijderd, licht en plaatsing afgestemd. De samengestelde beelden worden aangeboden onder CC BY-SA 4.0: desktopbeeld en mobiel beeld.

05 · Deel 2 — Ontdekken en programmeren

Je kon het ding programmeren!

Op een kleinschalige mavo in IJmuiden hadden we een natuurkundeleraar, meester Heinz. Een wat eigenzinnige man met een bijzondere manier van lesgeven, maar ik had een technische klik met hem!

Zijn natuurkundelokaal bevond zich in een bijgebouwtje van de school. En daar had hij, achter een grote kast, een Commodore 64 opgesteld.

Lees meer...
Meester Heinz, in 1995.
Meester Heinz, in 1995.

Daar zat ik regelmatig na schooltijd, samen met één of twee vrienden die net zo enthousiast waren over computers als ik. Spelletjes spelen deden we natuurlijk ook, maar we waren vooral bezig met zelf programmeren. En meester Heinz stimuleerde ons daar enorm in.

Het mooie was dat we zelfs na de laatste les nog in dat lokaal mochten blijven. Een heel apart sfeertje. De verlichting in het lokaal was uit en wij zaten achter die kast in het schemerdonker op de Commodore 64 te werken.

Waarom dat zo kon, en waarom er kennelijk nog leraren in het gebouw rondliepen, weet ik niet meer precies. Maar dat we daar gewoon verder mochten met die computer, herinner ik me nog heel levendig. Meester Heinz kwam regelmatig even om het hoekje kijken.

Het was sowieso een bijzondere man. Hij rookte bijvoorbeeld gewoon pijp in de klas. Dat kon toen nog! En zijn lesmethodes waren bijzonder. Altijd proefjes, rook, een knal of iets anders bijzonders.

En er waren meer leerlingen die zich helemaal in computers verdiepten. Zo herinner ik me ene Pim Vessies, een echte whizzkid. Man, wat was die jongen bedreven in programmeren! Hij kende zo ongeveer elk geheugenadres waar je iets bijzonders mee kon en wist tal van programmeertrucjes uit zijn hoofd.

Ook was er een leerling uit een andere klas die zelf een Commodore VIC-20 had. Met hem heb ik me de beginselen van het programmeren eigen gemaakt. We leerden van elkaar en probeerden van alles uit.

En ergens daar, achter die grote kast in het natuurkundelokaal, ontstond uiteindelijk ook het idee om zelf een programma te maken waarmee we verkiezingsuitslagen konden berekenen.

Dat zou nog een bijzonder staartje krijgen. Maar daarover later meer!

Ik herinner me dat er maandbladen waren waarin programmalistings stonden. Volgens mij was Commodore Info er zo een. Daar stonden ook tal van tips en trucs in.

Programmalisting uit Commodore Info
Commodore 64 Programmer's Reference Guide
Commodore 64 Programmer's Reference Guide

De Commodore 64 werd standaard geleverd met een handleiding. Die was vrij dun. Maar er was ook een prachtige Commodore 64 Programmer's Reference Guide. Die heb ik zelf gekocht.

Bijna 500 bladzijden!

En die ging écht diep op de materie in. Graphics, sprites, geavanceerde mogelijkheden van die sprites, machinecode, geluid, I/O... Het kwam allemaal voorbij.

Ik ging er helemaal in op. Fantastisch vond ik het! Het gevoel dat je werkelijk ALLES kon maken. The sky was the limit!

Met machinecode kon je nog veel dieper in de computer duiken. Opcodes — die term herinner ik me nog goed — waren de instructies die de processor rechtstreeks uitvoerde. Geheugenadressen, gegevens manipuleren, loopjes maken... Je zat echt op het niveau van de machine.

En zelfs met het behoorlijk spartaanse BASIC, dat nauwelijks commando's kende om rechtstreeks grafische beelden te tekenen of geluid te produceren, kon je toch allerlei hardwaremogelijkheden benutten.

Met POKE schreef je een waarde naar een geheugenadres, en met PEEK kon je die weer uitlezen.

En dus zat je je suf te POKEN.

Maar daarover in het volgende hoofdstuk!

Beeldbronnen

Meester Heinz: uitsnede uit een klassenfoto uit 1994–1995, aangeleverd door Robert. Fotograaf onbekend.

Boekomslag: Commodore 64 Programmer's Reference Guide — Commodore Business Machines / Howard W. Sams & Co., oorspronkelijke uitgave 1982. Scan via Commodore.ca; Rich Tener.

Listingfragment: Jan Bodzinga, “Routine van PRINT-USING in basic toepassing via string-manipulatie”, Commodore Info, jaargang 1, nr. 1 (1984), p. 40. Scan via RetroMels / Internet Archive.

Commodore 64

← Alle hoofdstukkenDe Commodore 64. Mijn eigen computer.