Motorrijden · BMW
Even
onderweg.
Mijn BMW R 1200 GS Adventure. Techniek waar je op kunt stappen, en een goede reden om naar buiten te gaan.
Scroll verderBeeldbron
Zoshua Colah · Unsplash License. Webversie en uitsnede voor deze header.
BMW R 1200 GS Adventure · Techniek
Allereerst:
de techniek.
Onder de tank en achter de wielen zit veel om uit te pluizen. Hoe komt de kracht op de weg? Wat doet die bijzondere voorwielophanging? Dat soort vragen vind ik minstens zo interessant als de cijfers. Er zitten tenslotte verrassend veel technische schakels tussen gas geven en vooruitgaan.
Klik op een onderwerp om verder te lezen.
De boxerTwee cilinders, één herkenbaar karakter.
De cilinders steken links en rechts uit het blok. De zuigers bewegen tegenover elkaar, als twee boksers: daar komt de naam vandaan. De lage ligging van het blok draagt bij aan een laag zwaartepunt. Een balansas vermindert trillingen, terwijl het karakter van de tweecilinder voelbaar blijft.
Rijwind en motorolie voeren warmte af. De koelribben op de cilinders zijn dus functioneel. Vier kleppen per cilinder regelen de inlaat en uitlaat; elektronische injectie doseert de brandstof.
- Cilinderinhoud
- 1.170 cm³
- Vermogen
- 77 kW / 105 pk bij 7.500 t/min
- Koppel
- 115 Nm bij 5.750 t/min
- Boring × slag
- 101 × 73 mm
- Compressieverhouding
- 12 : 1
Van blok naar achterwielZes versnellingen en een cardanas.
Via een droge enkelplaatskoppeling en de versnellingsbak gaat de kracht naar een as in de achterbrug. Bij het achterwiel verandert een tandwieloverbrenging de richting van die draaiende beweging. Zo wordt het wiel aangedreven zonder een ketting die je moet smeren en spannen. Dat de hele achterzijde daarbij niet in een grote smeerboel verandert, daar heb ik nooit bezwaar tegen gehad.
De cardan vraagt wel onderhoud: olie, afdichtingen en de toestand van de onderdelen blijven belangrijk. Wanneer de cardan kracht op het achterwiel overbrengt, ontstaat ook een tegengestelde draaikracht op het cardanhuis. Die kan de achterzijde van de motor laten reageren op gas geven of loslaten. De Paralever gebruikt een scharnierend cardanhuis en een extra reactiearm om die reactie te beperken. De vering blijft daardoor vrijer om oneffenheden te volgen.
- Reactiearm
- De smalle stang boven de achterbrug. Deze verbindt het cardanhuis met de motor en neemt de reactiekracht op.
- Achterbrug
- Het brede zilverkleurige deel. Daarbinnen loopt de cardanas die het achterwiel aandrijft.
- Cardanhuis
- Het ronde huis bij het midden van het achterwiel. Hier wordt de draaiing van de cardanas omgezet in de draaiing van het wiel.
De aandrijving laat het wiel draaien, maar oefent tegelijk een tegengestelde draaikracht uit op het cardanhuis. Door het scharnier en de extra reactiearm wordt die kracht opgevangen, waardoor de achterzijde minder omhoog of omlaag reageert. De vering blijft beschikbaar om de weg te volgen.
- Versnellingsbak
- Zes versnellingen
- Koppeling
- Droge enkelplaat · Ø 180 mm
- Eindoverbrenging
- Cardanas · 2,91 : 1
Het onderstelTelelever: sturen, veren en remmen.
Voor: Telelever
De voorzijde lijkt op een gewone telescoopvork. Bij een gebruikelijke vork zitten de veren en dempers in de vorkpoten; bij de Telelever werkt een aparte draagarm met een centrale veerunit. De vork geleidt het wiel en maakt sturen mogelijk, terwijl de draagarm een belangrijk deel van de krachten opvangt.
De draagarm op de GS. Achter de schuine vorkpoot zie je de zilverkleurige arm naar het motorblok lopen. Deze verbindt de motor met de voorwielgeleiding.
De centrale veerunit. De witte spiraalveer zit tussen de vorkpoten. De veer vangt de beweging op; de demper binnen de veer remt het na-veren af. Deze detailfoto is van een R 1200 RT en toont hetzelfde Telelever-principe, niet mijn eigen GS.
Foto’s © Jeff Dean · GS / RT-detail. Hergebruik toegestaan met naamsvermelding. Foto’s ongewijzigd; labels als aparte laag toegevoegd.Bij remmen wil de motor voorover bewegen. De geometrie van de Telelever beperkt het daarbij optredende duiken van de voorzijde. Het wiel kan nog steeds inveren over een hobbel: minder remduik betekent dus niet dat de vering vaststaat. Veren is tenslotte prettig en comfortabel; daar hoeven we niets aan te veranderen.
De Adventure heeft aan de voorzijde 210 mm veerweg: 20 mm meer dan de gewone GS uit deze generatie. Die ruimte laat het voorwiel oneffenheden volgen.
- Voorwielophanging
- BMW Telelever
- Veerweg voor
- 210 mm
- Voorwiel
- 19 inch · spaakwiel
Wat de Adventure toevoegtRuimte voor lange dagen onderweg.
De grote tank, hoge ruit, beschermbeugels en brede voetsteunen maken de Adventure tot een andere uitvoering dan de gewone GS. Het zadel is in hoogte verstelbaar; de ruit kan worden gekanteld. Het zijn praktische details die samen bepalen hoe je op de motor zit en hoeveel wind je opvangt.
Een volle tank en bagage brengen ook gewicht mee. De hoeveelheid kilometers tussen tankstops hangt af van snelheid, belading, omstandigheden en rijstijl. Ik haal ruim 600 kilometer op een volle tank, maar dan zit ik wel in het ‘paniekgebied’.
- Tankinhoud
- 33 liter
- Standaard zithoogte
- 895 / 915 mm
- Rijklaar gewicht
- 256 kg · met volle tank, volgens BMW
Remmen en controleSchijven voor en achter, ABS als optie.
Voor zitten twee remschijven, achter één. BMW bood voor deze uitvoering een uitschakelbaar, gedeeltelijk integraal ABS aan. Daarbij bedient de handrem beide wielen en het rempedaal alleen het achterwiel. ABS grijpt in wanneer een wiel dreigt te blokkeren.
- Remschijven voor
- Twee · Ø 305 mm
- Remschijf achter
- Eén · Ø 265 mm
- Integral ABS
- Optioneel voor dit model
Elektronica onder de huidMechaniek met elektronische ondersteuning.
Het motormanagement regelt de injectie en ontsteking. De twee bougies per cilinder en klopregeling ondersteunen een gecontroleerde verbranding. Achter het zichtbare metaal zit dus ook meet- en regelwerk.
Voor het model uit 2008 waren onder meer Enduro ESA, ASC en RDC leverbaar: vering elektronisch instellen, wielslip begrenzen en bandenspanning bewaken. Mijn motor is uitgerust met ESA, ASC en RDC.
- Enduro ESA
- Elektronisch instelbare veervoorspanning en demping — via de bediening op de motor
- ASC / RDC
- Tractiecontrole / bandenspanningscontrole
Modelgegevens: BMW Motorrad · persinformatie voor modeljaar 2008. Uitleg over de constructie: BMW · de R 1200 GS-techniek. Opties en accessoires kunnen per motor verschillen.
Op de motor.
Wind door mijn helm, vrij zicht rondom en soepel door de bochten. Zonder carrosserie om me heen voel ik me dichter bij het landschap. Mijn aandacht gaat naar de rit; in mijn hoofd ontstaat wat meer rust.
Lees wat rijden voor mij betekentOver vrijheid, aandacht en onderweg zijn
Op de motor wordt mijn wereld even eenvoudiger. De weg voor me, het geluid van de boxer en de wind die door de ventilatie van mijn helm stroomt. Geen carrosserie om me heen, geen raam tussen mij en het landschap. Ik voel de lucht veranderen en ruik het bos of een pas gemaaid weiland.
Hoog en rechtop zittend kan ik ver om me heen kijken. Een kleine beweging aan het stuur, mijn blik door de bocht, en de motor volgt. Dat samenspel van kijken, bewegen en voelen geeft me een gevoel van vrijheid. Onderweg zijn wordt iets op zichzelf; de bestemming hoeft even niet zo belangrijk te zijn.
Mijn aandacht blijft bij de weg en de rit, terwijl andere gedachten wat naar de achtergrond verdwijnen. Buiten zijn, soepel door een bocht gaan, het landschap zien veranderen. Soms is dat precies genoeg.
Mijn BMW in beeld
Rondom de GS.
De GS Adventure heeft een herkenbaar silhouet: de hoge voorzijde, de brede tank en de boxercilinders die aan weerszijden uitsteken. Daaronder blijven het frame, de spaakwielen en veel van de techniek zichtbaar. De rode tankdelen geven kleur aan een geheel van zwart en metaal.
Wat ik mooi vind, is hoe vorm en functie in elkaar overlopen. De ruit vangt wind op, de beugels beschermen kwetsbare delen en de hoge bouw geeft ruimte aan de wielophanging. Die onderdelen bepalen tegelijk de aanblik: stevig en uitgesproken, met de techniek zichtbaar in plaats van weggewerkt achter kuipdelen.
Met volledige kofferset
Dezelfde motor.
Een andere aanblik.
Met de aluminium zijkoffers en topkoffer ziet de GS er meteen anders uit. Lichter wordt hij er vanzelfsprekend niet van. Op deze foto is ook de hoge ruit goed te zien. De uitstekende boxercilinders en de crashbars eromheen geven de motor extra breedte en maken hem behoorlijk imposant.
Van dichtbij
De techniek in beeld.
Van dichtbij wordt duidelijk hoe compact alles rond het blok en het achterwiel is opgebouwd. Links zie je het cardanhuis bij het wiel en de achterbrug, met de uitlaat erboven. Rechts vallen de uitstekende boxercilinder, de koelribben en de beschermbeugel op.
Die ribben vergroten het oppervlak dat warmte aan de lucht kan afgeven; de beugel helpt het blok te beschermen. Het zijn functionele onderdelen die ook veel van het karakter van de motor bepalen.
Verder kijken
